از افت خزر تا خیز خلیج فارس؛ پیامدهای تغییر اقلیم جهانی در ایران

به گزارش پایگاه خبری خبرشهر، ایران در یکی از حساس‌ترین کمربندهای اقلیمی جهان قرار گرفته است؛ منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک که کوچک‌ترین تغییر در الگوهای دما و بارش می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای منابع آب، امنیت غذایی و زیست‌پذیری سرزمین داشته باشد. طی دو دهه اخیر، نشانه‌های تغییر اقلیم با وضوح بیشتری در کشور نمایان شده است؛ کاهش بارندگی، افزایش دما، تشدید تبخیر، تکرار خشکسالی‌های طولانی‌مدت و در مقابل، بروز سیلاب‌های مخرب و غیرقابل پیش‌بینی، تصویری نگران‌کننده از آینده منابع آبی ایران ترسیم می‌کند.

با این حال، آنچه بحران آب ایران را به مرحله هشدار قرمز رسانده است، تنها تغییر اقلیم نیست؛ بسیاری از کارشناسان محیط زیست بر این باورند که سوءمدیریت مزمن در حوزه آب، توسعه ناپایدار، سدسازی‌های غیراصولی، کشاورزی ناسازگار با اقلیم، استقرار صنایع آب‌بر در مناطق خشک، طرح‌های انتقال آب پرهزینه و جنگل‌کاری‌های غیرکارشناسی، کنار بی‌توجهی به توان اکولوژیک سرزمین، نقشی تعیین‌کننده در تشدید این بحران داشته‌اند.

نادیده‌گرفتن اثرات تغییر اقلیم در تصمیم‌گیری‌های کلان، نبود مطالعات جامع اقلیمی پیش از اجرای پروژه‌های بزرگ و فاصله معنادار میان جامعه علمی و نهادهای اجرایی، موجب شده است بسیاری از سیاست‌ها نه‌تنها به حل بحران کمک نکنند، بلکه خود به عاملی برای تخریب بیشتر منابع طبیعی تبدیل شوند. نمونه‌های عینی این وضعیت را می‌توان در خشک‌شدن زاینده‌رود، وضعیت بحرانی خلیج گرگان، افت تراز آب دریای خزر و تنش‌های آبی در فلات مرکزی ایران مشاهده کرد.