چگونه ودیعه اجاره خود را پس بگیریم؟

به گزارش خبر شهر،بررسی حقوق مستأجر در برابر امتناع موجر از بازگرداندن مبلغ رهن
یکی از مشکلات رایج پس از پایان قرارداد اجاره، خودداری موجر از بازگرداندن مبلغ ودیعه یا همان رهن به مستأجر است. گاهی موجر با مطرح کردن دلایلی مانند خرابی ملک، پرداخت نشدن قبوض، هزینه نظافت یا حتی کاهش قیمت ملک، از پرداخت کامل ودیعه خودداری می‌کند.
اما آیا هر دلیلی می‌تواند مانع بازگرداندن ودیعه شود؟ قانون در این زمینه چه حقوقی برای مستأجر در نظر گرفته است؟
اصل کلی: موجر موظف به بازگرداندن ودیعه است
پس از پایان قرارداد اجاره و تخلیه ملک، اصل بر این است که موجر باید مبلغ ودیعه را به مستأجر بازگرداند؛ مگر اینکه ادعای قابل اثباتی درباره خسارت واردشده، بدهی‌های قانونی یا تعهدات قراردادی وجود داشته باشد.
موجر نمی‌تواند صرفاً با ادعاهای شفاهی یا دلایل غیرموجه، مبلغ ودیعه را نزد خود نگه دارد.
در چه مواردی امکان کسر از ودیعه وجود دارد؟
موجر تنها در شرایطی می‌تواند نسبت به کسر مبلغی از ودیعه اقدام کند که دلیل قانونی و قابل اثبات داشته باشد؛ از جمله:
ایجاد خسارت غیرمتعارف یا تخریب عمدی ملک توسط مستأجر:
فرسودگی معمول ناشی از استفاده طبیعی از ملک، مانند رنگ‌رفتگی یا استهلاک عادی، بر عهده مستأجر نیست.
پرداخت نشدن قبوض و هزینه‌های مربوط به دوره سکونت مستأجر:
در صورتی که بدهی واقعی وجود داشته باشد، امکان مطالبه آن وجود دارد.
وجود شرط مشخص در قرارداد اجاره:
اگر طرفین درباره هزینه‌ای خاص توافق کرده باشند، مطابق قرارداد عمل خواهد شد.
بهانه‌هایی که معمولاً از سوی موجر مطرح می‌شود
«خانه خراب شده است»
صرف ادعای خرابی کافی نیست. موجر باید خسارت وارده و مسئولیت مستأجر را ثابت کند.
«قبوض پرداخت نشده است»
تنها در صورت وجود بدهی واقعی و ارائه مدارک، امکان مطالبه آن وجود دارد.
«قیمت ملک پایین آمده یا مستأجر جدید پیدا نکرده‌ام»
این موارد ارتباطی با مبلغ ودیعه ندارد و نمی‌تواند دلیل قانونی برای نگه داشتن پول مستأجر باشد.
«خانه نیاز به نظافت دارد»
هزینه‌های نظافت معمولی، مگر در شرایط خاص و قابل اثبات، موجب کسر از ودیعه نمی‌شود.
مراحل قانونی مطالبه ودیعه از موجر
در صورتی که موجر از بازگرداندن مبلغ ودیعه خودداری کند، مستأجر می‌تواند اقدامات زیر را انجام دهد:
۱. ارسال اظهارنامه رسمی
ابتدا بهتر است مستأجر با ارسال اظهارنامه، بازگرداندن مبلغ ودیعه را از موجر مطالبه کند و برای پرداخت مهلت تعیین کند.
۲. طرح دادخواست مطالبه وجه ودیعه
در صورت عدم پرداخت، مستأجر می‌تواند دادخواست «مطالبه مبلغ ودیعه اجاره به همراه خسارت تأخیر تأدیه» را مطرح کند.
۳. ارائه مدارک و مستندات
مدارک مهم در این پرونده‌ها شامل موارد زیر است:
قرارداد اجاره
رسید پرداخت مبلغ ودیعه
مدارک مربوط به تخلیه ملک
تصاویر یا فیلم وضعیت ملک هنگام تحویل
رسید پرداخت قبوض
شهادت شهود در صورت نیاز
۴. اجرای حکم در صورت امتناع موجر از پرداخت
پس از صدور رأی و قطعی شدن آن، در صورت پرداخت نکردن مبلغ توسط موجر، امکان مراجعه به اجرای احکام و پیگیری قانونی وجود دارد.
نکات مهم برای مستأجران
هنگام تحویل ملک، از وضعیت خانه عکس و فیلم تهیه کنید.
رسید تحویل کلید یا صورتجلسه تخلیه را دریافت کنید.
پرداخت همه قبوض را مستند نگه دارید.
توافق‌های مالی را حتماً به صورت کتبی ثبت کنید.
جمع‌بندی
مبلغ ودیعه متعلق به مستأجر است و موجر تنها در صورت وجود دلیل قانونی و قابل اثبات می‌تواند نسبت به کسر بخشی از آن اقدام کند. نگه داشتن ودیعه به دلایل غیرموجه، می‌تواند موجب مسئولیت قانونی موجر و الزام وی به پرداخت اصل مبلغ به همراه خسارت‌های قانونی شود.

نویسنده:(سحر فتح الهی)