شهرستان شهریار با قدمتی حدود ده هزار ساله در ۴۵ کیلومتری غرب تهران قرار دارد و الحق اگر این شهرستان را به سبب وجود دشت حاصلخیز و باغ های سرسبز آن ، آن را نگین سبز غرب استان تهران بنامیم حرفی به گزافه نگفته ایم .
تاکنون بطور رسمی دوگروه باستان شناس دراین دشت وسیع به کاوش باستانی اقدام کرده و توانسته اند گوشه ای از تاریخ و تمدن این دشت حاصلخیز را از میان خاک ها بیرون آورده و در منظر چشم علاقه مندان قرار دهند :
اولین باستان شناسی در قره تپه شهریار در اواخر پاییز سال ۱۳۳۶ به مدت دوهفته توسط باستان شناس انگلیسی به نام تئودور برتون انجام شد و با حفر چند گمانه ازمایشی به حجم زیادی از قطعات سفالی وظروف کامل با زیبایی های چشمگیری دست یافت که امروزه نمونه هایی از آن در موزه ایران و موزه های منچستر و اشمولین و بیرمنگهام موجود می باشد.
این باستان شناس قدمت این محوطه تاریخی را هزاره پنجم قبل از میلاد مسیح و دوره نوسنگی را ذکر کرده است .کشف عطر دان ، گورستان در اطراف محوطه ، ساخت مجرای دفع گنداب یا فاضلاب یکی از نوآوری های شهر سازی در محوطه قره تپه می باشد.
متاسفانه بر اثر غفلت مسئولین در گذشته ، امروزه هیچ اثری از این محوطه باستانی وجود ندارد .
دومین باستان شناسی در دشت وسیع شهریار در سال ۱۳۸۸ توسط باستان شناس ایرانی در تپه ی ارسطو واقع در شهرستان ملارد انجام شد و در این کاوش باستانی علاوه بر کشف جسد مومیایی شده انسانی در کف یکی از خانه ها ، تعدادی سفال منقش و زیبا ، درفش، ابزارهای استخوانی و سردوک بدست آمد و برروی سفال های مکشوفه ، اشکال هندی بز و گیاه نقش بسته اند.باتوجه به کشف جسدی مومیایی شده و…بنظر می رسد که این محوطه متعلق به جامعه انسانی کوچکی ست که در افق تاریخی ۹ هزار ساله در این دشت زندگی می کردند .
قسمت دوم
ب: آثار باستانی
از آثار باستانی موجود در شهریار که می تواند تماشای آنها می تواند یک روز خوب برای گردشگران رقم بزند عبارتند از :
۱- کوه تخت رستم ، آتشکده ای نسبتا پابرجا از عصر ساسانیان با وسعتی حدود ۱۰ هکتار ، اتشکده ای مهم برای انجام مراسم آتش که فقط موبدان به آن راه داشتند ، با دو صفه یا تختگاه ، اولی برای افروختن آتش و دومی برای مراسم مذهبی .در فاصله ای کوتاه از تخت گاه پایینی یک بنای گنبدی قرار دارد که احتمالا محل نگهداری آتش مقدس در آن بوده است
۲- آتشکده و کوه تخت کیکاووس .این کوه واتشکده در روستای بیدگنه شهرستان ملارد قرار دارد و کوه صخره ای آن فضایی بسیار مناسب برای یک کوهنوردی پله ای خانوادگی ست . امامزاده قاسم در کنار این کوه قرار دارد.
۳- تپه جوقین . به اعتقاد من جوقین وکرشته شهریار قدیمی ترین منطقه ی مسکونی وحکومتی شهریار در گذشته بودند و بنا به روایات شفاهی قلعه نظامی جوقین قلعه ای کهن و افسانه ای ست با هزاران راز پنهان در درون خویش که هنوز پس از قرن ها با وجود هزاران شکستگی از جور زمان وغارتگران میراث فرهنگی پابرجا ایستاده است ، احتمالا قدمت این قلعه باستانی را به دوره یزدگرد سوم نسبت می دهند
۴- در نزدیکی این قلعه ، در دل باغ ها ، برج بابا محمود قرار دارد ، یکی از مقابر منحصر بفرد استان تهران ، علت انتساب اینجا به برج بابا محمود مشخص نیست اما مکان مناسبی برای یک دیدار است .بنای مدو این برج با ارتفاع ۱۵ متری از سطح زمین با خشت وگل ساخته شده است .
۵- قلعه دهشاد ، قلعه ای یادگار از عصر قاجار در روستایی به همین نام ،در ابعاد صد متر در صد متر ، قلعه ای زیبا که هنوز مسکونی و پابرجاست و عده ای از عزیزان مهاجر افغانستان در آن زندگی می کنند ، بنایی زیبا و دیدنی .روبروی این قلعه بقعه متبرکه امامزاده منصور قرار دارد .
۶- قلعه بالابان
قلعه ی بالابان شهریار، یادگاری از عصر قاجار، قلعه ای پا برجا اما بی سقف ، تمام ارکان واجزای قلعه هنوز سالمند .از سمت شهریار پس از عبور از رضی آباد ، سمت راست ، راهی برای ورود ودیدار ازین قلعه وجود دارد .در ورودی این قلعه بقایای حمام وجود دارد
۷- روستای بادامک ، روستایی که با جنگ بادامک ، پل پیروزی فتح تهران در عصر مشروطه عنوان گرفته و در تاریخ جنگ بادامک موجب شهرت این روستا شده است .روز ۲۲تیرماه ۱۲۸۸ هجری شمسی وقتی قوای سردار اسعد بختیاری و سردار تنکابنی در علیشاه عوض شهریار بهم رسیدند ، در روستای بادامک اردو زدند .جنگ بین فاتحین تهران و سلطنت طلبان در این روستا در تمامی کتاب های تاریخی که به انقلاب مشروطه پرداخته شده ایت به جنگ بادامک معروف است .این روستا پل پیروزی برای فتح تهران است .هنگامی که سپاه ملیون از بادامک حرکت کرده و به تهران رسیدند محمد علی شاه به سفارت روس پناهنده و از سلطنت استعفا داد
قسمت سوم :
پیشینه ی جغرافیایی
شهرستان شهریار در گذشته یکی از شهرهای شهر ری محسوب می شد. ( لازم به یادآوری ست که در ۲۲ مهر ۱۲۹۰ ه.ش یعنی در آخرین روزهای دوره دوم مجلس شورای ملی ، برای شهریار، ساوجبلاغ ، اشتهارد و برقان فشند یک نماینده در نظر گرفته شد و در دوره سوم میرزا قاسم خان تبریزی-صور اسرافیل – و در دوره چهارم سید محمد صادق طباطبایی که هر دو از مشروطه خواهان بودند به نمایندگی انتخاب شدند )در سال ۱۳۰۱ با ۱۴۴ روستا و قصبه وجمعیتی بالغ بر ۱۷۴۴۰ نفر یکی ازولایات تهران محسوب می شد.دربهمن ماه سال ۱۳۳۳ بخش شهریار از تابعیت تهران خارج و به تابعیت شهرستان کرج درامد.در سال ۱۳۶۷ بخش شهریار با وسعتی معادل ۱۶۳۳ کیلومتر مربع به مرکزیت شهر شهریار از شهرستان کرج جدا و به صورت یکی از شهرستان های استان تهران با دوبخش رباط کریم ومرکزی تشکیل شد.در سال ۱۳۷۵ شهرستان شهریار منتزع وبصورت شهرستان مستقلی درآمد و شهرستان شهریار به سه بخش مرکزی ، ملارد وقدس تغییر یافت و از سال ۱۳۷۵ تا سال ۱۳۸۸ با وسعتی حدود ۱۳۲۹ کیلومترمربع شامل سه بخش مرکزی، قدس و ملارد بود.درسال ۱۳۸۸ بخش قدس به شهرستان قدس وبخش ملارد به شهرستان شهریار تبدیل و از شهرستان شهریار جدا شدند.
درحال حاضر شهرستان شهریار دارای دوبخش مرکزی و جوقین ، ۷ شهر وحیدیه، اندیشه، باغستان، شهریار، فردوسیه ، صباشهر و شاهد شهر و شش دهستان شامل دهستان های رزکان، جوقین، فردوس، مویز، سعید اباد و قائم آباد با مجموع ۴۶ آبادی ( ۳۸ آبادی دارای سکنه و ۸ آبادی بدون سکنه ) می باشد .جمعیت این شهرستان ۶۲۴۴۴۰ نفر شامل ۵۳۹۰۴۲ نفر در شهر و ۸۵۳۹۸ نفر در روستا سکونت دارند.
ادامه دارد