شهادت در دادگاه؛ لطفی که ممکن است به خودتان آسیب بزند!

به گزارش خبر شهر،🔹 بخش اول: مفهوم شهادت در قانون

شهادت یکی از ادله مهم اثبات دعوی در دادگاه‌های حقوقی و کیفری است. طبق ماده ۱۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی:

> “شهادت عبارت است از اخبار شخصی غیر از طرفین دعوا از وقوع یا عدم وقوع امری نزد مرجع قضائی.”

بنابراین شاهد باید چیزی را که مستقیماً دیده یا شنیده است، بازگو کند. برداشت ذهنی، شنیده‌های غیرمستقیم یا حدس و گمان، شهادت محسوب نمی‌شود و ارزش حقوقی ندارد.

🔹 بخش دوم: انواع انگیزه‌های نادرست برای شهادت

۱. دلسوزی به متهم یا شاکی
افراد ممکن است تصور کنند با شهادت به نفع یکی از طرفین، لطفی در حق او کرده‌اند، در حالی‌که این لطف ممکن است به قیمت آسیب به طرف دیگر یا مانع کشف حقیقت شود.

۲. رودربایستی و فشار فامیلی
گاهی اعضای خانواده، دوستان یا آشنایان فرد را مجبور به شهادت می‌کنند. در این حالت، شاهد ممکن است برخلاف واقعیت اظهارنظر کند تا وجهه خود را نزد دیگران حفظ کند.

۳. ترس از قطع رابطه یا دشمنی
برخی نگران‌اند که اگر شهادت ندهند، متهم از آن‌ها ناراحت شود یا رابطه خانوادگی‌شان دچار تنش شود.

۴. نا‌آگاهی از عواقب حقوقی و کیفری
بسیاری از افراد نمی‌دانند که شهادت کذب (دروغین) جرم است و صرف‌نظر از نیت، می‌تواند مجازات سنگینی به همراه داشته باشد.

🔹 بخش سوم: عواقب قانونی و کیفری شهادت نادرست

نوع تخلف شرح مجازات قانونی

شهادت کذب (دروغ) بیان خلاف واقع در دادگاه حبس از ۳ ماه تا ۲ سال یا جزای نقدی طبق ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی
شهادت بدون اطلاع مستقیم بازگو کردن شنیده‌ها یا برداشت‌ها به جای واقعیت اعتبار حقوقی ندارد و ممکن است موجب شهادت کذب تلقی شود
شهادت به نفع یکی از طرفین با انگیزه غیرواقعی مانند دلسوزی یا حفظ آبرو باعث انحراف روند دادرسی می‌شود و ممکن است مشمول جرم معاونت در کتمان حقیقت گردد.

🔹 بخش چهارم: توصیه‌های عملی برای شاهدان

❗️ اگر شما شاهد عینی ماجرا نیستید، اصلاً شهادت ندهید.

❗️ اگر در صحت اطلاعات خود شک دارید، شفاف به دادگاه اعلام کنید.

✅ اگر از شما خواسته شده برای “کمک به دوست یا فامیل” شهادت دهید، حتماً با وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنید.

✅ بیان واقعیت، حتی اگر به ضرر یکی از طرفین باشد، تنها راه اخلاقی و قانونی است.

🔹 بخش پنجم: مسئولیت اخلاقی و شرعی

در آموزه‌های دینی نیز آمده است که کتمان حقیقت یا بیان خلاف واقع در دادگاه، از گناهان کبیره محسوب می‌شود.
در قرآن کریم، سوره بقره آیه ۲۸۳ آمده است:

> “و شهادت را کتمان نکنید؛ هر که آن را کتمان کند، بی‌تردید دلش گناهکار است.”

✅ جمع‌بندی نهایی:

شهادت در دادگاه نه تنها یک مسئولیت قانونی، بلکه یک تعهد اخلاقی و اجتماعی است. اگر بدون آگاهی یا با نیت‌های غیرحقوقی مانند دلسوزی، رودربایستی یا فشار عاطفی اقدام به شهادت کنید، نه تنها ممکن است خودتان گرفتار مجازات شوید، بلکه ممکن است مسیر عدالت را نیز منحرف کنید.

نویسنده:(سحر فتح الهی)