حضانت دختر و پسر بعد از طلاق؛ چه کسی اولویت دارد؟

به گزارش خبر شهر،حضانت در لغت به معنای نگهداری و پرورش است و در حقوق ایران شامل مراقبت مادی و معنوی از فرزند می‌شود. به بیان ساده، حضانت فقط به معنای نگهداری جسمی نیست؛ بلکه آموزش، تربیت، تأمین امنیت، و حتی شکل‌گیری شخصیت کودک را نیز دربر می‌گیرد.

قوانین حضانت دختر و پسر در ایران

طبق قانون مدنی ایران:

حضانت فرزند تا ۷ سالگی با مادر است؛ چه فرزند دختر باشد و چه پسر.
بعد از ۷ سالگی تا زمان بلوغ، حضانت با پدر خواهد بود.
در مورد دختران، بلوغ در ۹ سال تمام قمری و در مورد پسران در ۱۵ سال تمام قمری محاسبه می‌شود.

پس از بلوغ، حضانت به معنای سنتی دیگر وجود ندارد؛ چرا که فرزند خود می‌تواند انتخاب کند نزد چه کسی زندگی کند.

نکته مهم: مصلحت کودک

هرچند قانون چارچوب مشخصی ارائه کرده، اما اصل مهمی به نام مصلحت کودک وجود دارد. دادگاه در موارد خاص می‌تواند تصمیمی متفاوت از آنچه در قانون آمده بگیرد. برای مثال:

اگر مادر شایستگی لازم (به دلیل اعتیاد، بیماری شدید، فساد اخلاقی یا مشکلات جدی دیگر) را نداشته باشد، دادگاه می‌تواند حضانت را به پدر بسپارد.

برعکس، اگر پدر صلاحیت نگهداری از کودک را نداشته باشد، حضانت حتی بعد از ۷ سالگی نیز ممکن است به مادر واگذار شود.
حق ملاقات والدین

حتی اگر حضانت به یکی از والدین داده شود، والد دیگر حق ملاقات دارد. قانون این حق را محدود نکرده، اما معمولاً در دادگاه، زمانی مشخص برای ملاقات تعیین می‌شود (مثلاً هفته‌ای یک بار یا یک روز در میان). هدف این است که فرزند از محبت هر دو والد محروم نشود.

تفاوت حضانت دختر و پسر پس از طلاق

دختر: حضانت تا ۷ سالگی با مادر است. بعد از ۷ سالگی تا ۹ سالگی (بلوغ شرعی) با پدر خواهد بود. پس از بلوغ، دختر حق دارد خودش انتخاب کند نزد چه کسی زندگی کند.
پسر: حضانت تا ۷ سالگی با مادر و از ۷ سالگی تا ۱۵ سالگی با پدر است. بعد از ۱۵ سالگی پسر نیز می‌تواند انتخاب کند نزد چه کسی بماند.

سلب حضانت

در مواردی ممکن است حضانت از پدر یا مادر سلب شود. دلایل عمده عبارت‌اند از:

اعتیاد به مواد مخدر یا مشروبات الکلی

فساد اخلاقی یا روابط نامشروع

ابتلا به بیماری روانی یا بیماری واگیردار خطرناک

سوءرفتار یا خشونت شدید نسبت به کودک

ترک کودک بدون دلیل موجه

در این صورت دادگاه مصلحت کودک را در نظر گرفته و تصمیم‌گیری می‌کند.

نتیجه‌گیری

حضانت دختر و پسر بعد از طلاق بر اساس سن کودک و شرایط والدین تعیین می‌شود. قاعده کلی چنین است:

حضانت هر دو تا ۷ سالگی با مادر

پس از آن تا زمان بلوغ با پدر

پس از بلوغ، انتخاب با خود فرزند
با این حال، اصل مهم در تمامی مراحل، مصلحت کودک است. قانون‌گذار با وجود تعیین چارچوب‌های کلی، همیشه این امکان را به قاضی داده که اگر تشخیص دهد والد حضانت‌دار صلاحیت لازم را ندارد، تصمیم متفاوتی اتخاذ کند. بنابراین در عمل، حضانت صرفاً یک حق والدین نیست، بلکه تکلیفی است در جهت رشد و سعادت کودک.

نویسنده:(سحر فتح الهی)